ALPIROD 1995
8e editie
Woensdag druppelen de deelnemers aan de 8e
editie van de ALPIROD ´95, de langste sledehondenwedstrijd in Europa, het
Franse bergdorpje Autrans (Vercors) binnen. DE Alpirod, beginnend in Autrans
via Zwitserland en Oostenrijk naar Cortina d´Ampezzo in Italië. Een proloog
van 30 km. gevolgd door 700 wedstrijd kilometers in 10 dagen. De 54 deelnemers
komen uit Europa de Verenigde Staten, Rusland en Canada, waaronder drie
Nederlandse teams. De wedstrijd begint op zaterdag, maar de deelnemers moeten
drie dagen voor de wedstrijd aanwezig zijn. In deze dagen worden de honden door
het team dierenartsen nagekeken, de materialen en sleden gecontroleerd,
alle papieren bekeken en de honden die aan de wedstrijd deelnemen worden van
een chip voorzien. Iedere dag zullen de honden die de wedstrijd lopen voor de
start en na de finish door middel van deze chip gecontroleerd worden en van
iedere hond wordt tijdens de wedstrijd alle gegevens zoals medicijntoediening,
blessures en conditie in een soort logboek bijgehouden. De teams mogen dertien
honden inzetten, met een maximum van twaalf en een minimum van acht honden in
het team. De honden mogen tijdens de wedstrijd gewisseld worden, maar de honden
die voor de etappe ingezet worden, moeten deze dag volbrengen. Raken zij
onderweg te vermoeid of geblesseerd dan moeten zij in de sledezak meegevoerd
worden tot het einde van de etappe. De dierenartsen bepalen of een hond weer
fit genoeg is om weer aan de wedstrijd deel te nemen.
Het is een bonte verzameling van vervoermiddelen.
De mushers uit Europa hebben hun normale auto´s met transportboxen, maar de
Amerikanen en Canadezen die met het vliegtuig naar Europa zijn gekomen hebben
bestelwagens gehuurd en deze volgeladen met vliegtuigkratten voor diertransport,
soms drie kratten op elkaar gestapeld. De Alaskan en Siberiën husky´s laten
alles over zich komen, zij zijn dit leven gewend. Het nerveuze gedoe van de
baas, die voor de vierde keer zijn slee controleert of in een pas gelegd
hoopje staat te roeren, alsof hij daar de gezondheid van de hond in kan lezen,
zij weten dat ze straks voor de slee mogen lopen, daar zijn ze voor geboren en
dat is wat ze graag doen.
De organisatie van een wedstrijd als de
Alpirod is enorm.
De juryleden, de dierenartsen, dokters,
fysiotherapeuten voor dieren en mensen voorzien van de modernste apparatuur,
tijdwaarneming, een viertaligpersburo, controleposten en de mensen van de
logistiek die in drie ploegen zijn verdeeld. Eén ploeg loopt altijd een dag
voor de wedstrijd de te lopen trail voor te bereiden, één ploeg begeleidt de
wedstrijd zelf, en één ploeg loopt achter de wedstrijd en zorgt er voor dat
na de wedstrijd niemand met autopech achterblijft en dat al het materiaal is
opgeruimd. Al deze mensen zo´n 200 in getal stonden onder leiding van de
renleider, de Alaskaan Al Crane. Om al deze mensen voor te bereiden op hun taak,
alle trails te bekijken kortom alles op één lijn te krijgen vergde meer dan 8
maanden werk.
Zaterdag
Autrans: de wedstrijd begint met een
proloog van 30 kilometer. Voor de wedstrijdleiding is deze loop bedoeld om de
start volgorde voor de echte wedstrijd samen te stellen. De mushers maken van
deze loop, waarvan de gelopen tijd niet meetelt voor de wedstrijd, gebruik om
nog wat honden te testen, kijken of ze al aan de wat ijlere lucht gewend zijn
en zien of de gekozen leidhonden het flink heuvelachtige parcours aankunnen.
De meeste teams lopen deze proloog met tien honden en houden zo drie honden fit,
wat later in de wedstrijd van pas kan komen. Het weer is zeer goed, koud, een
klein zonnetje en een lage vochtigheidsgraad, kortom het ideale weer voor een
sledehondenwedstrijd. Dat blijkt dan ook uit de tijd die de winnaar van deze
proloog maakt. De Alaskaanse Roxy Whright-Champain die in Alaska iedere
belangrijke wedstrijd al één of meerdere keren gewonnen heeft, raffelt de 30
kilometer af in een tijd van 1 uur 19 min. De naar Alaska geëmigreerde Fransman
Jauques Philip, die al drie keer de ALPIROD heeft gewonnen wordt tweede. De
Nederlanders Hans Bos, Wim van Dijk en Hennie Heskes worden respectieflijk 17e,
30e en 40e.
Zondag
Autrans 1e etappe 80 km.
Start om 11.00 uur. Het weer is het zelfde
als de zaterdag, ideaal. De teams starten om de twee minuten. De langzaamste
teams als eerste. Dit heeft twee voordelen, de teams kunnen elkaar op de lange
etappes steunen en het totale veld wordt niet uit elkaar getrokken en is er geen
risico dat sommige teams nog diep in de avond over de trail lopen of kwijtraken.
Voor het publiek is het ook interessant, want de teams halen elkaar in en het
geheel schuift in elkaar. Even buiten het dorp hadden we een heuveltje gevonden
alwaar we de teams op vier verschillende punten in de wedstrijd konden zien en
voor de insider was het op deze manier ook leuk om de gelopen tijden bij te houden.
De trail was goed geprepareerd. De helft redelijk plat, de helft flink
heuvelachtig.
De etappe wordt gewonnen door Tim White,
tweede Jaques Philip en derde één van de vrouwelijke deelneemsters Dee Jonrow.
Maandag
Villard de Lans 2e etappe, A 65 km.
Start om 15.00 uur. Deze etappe bestaat
uit twee delen. Vanuit Villard de Lans lopen de teams het eerste gedeelte licht
heuvelachtig, na veertig kilometer begint de beklimming van de Col du Rousset,
een zeer zware beklimming en dat in het donker. De honden hebben geen probleem
om in het donker te lopen, zij worden hierop ook getraind. De musher gebruikt
een hoofdlamp, zodat hij zijn handen vrij heeft en licht waar dat nodig is. Na
aankomst bovenop de Col du Rousset worden de honden eerst verzorgd en moet de
musher in de slaapzak in de open lucht de nacht doorbrengen. Dit is een hard
gelag want het is ijzig koud en er staat een behoorlijke wind op de berg. Voor
iedere musher is er een baal stro beschikbaar die hij verdeelt onder de honden
en zichzelf. De volgende morgen begint deel twee van deze etappe.
De gisteravond als laatste aangekomen
teams starten als
De winnaar van deze etappe wordt de Noor
Roger Leegaard, tweede Dee Dee Jonrow en derde Tim White.
Woensdag
Bessans 3e etappe 100 km.
Door lawine gevaar moet deze etappe 25
kilometer ingekort worden. Veel deelnemers vinden dit geen probleem, want als de
honden fysieke problemen krijgen gebeurt dit vaak op de derde dag, vooral bij de
teams die op dit moment nog niet de top van hun conditie hebben bereikt. De
honden gaan zich dan lichamelijk omschakelen, wat gepaard gaat met lusteloosheid
en weinig eetlust. Om deze tocht goed te volbrengen moeten de honden echter
blijven eten, omdat zij anders te snel zouden verzwakken. Komen de honden dit
proces goed door dan zullen zij iedere volgende dag van de wedstrijd beter
worden, gaat dit omschakelingsproces mis dan blijft er maar een ding over,
stoppen met de wedstrijd.
De trail is goed te doen vandaag. Redelijk
vlak met aan het eind een behoorlijk steile klim van 400 meter en een stuk van
een paar honderd meter, waar het altijd hard waait en het zicht minimaal is door
de stuifsneeuw. Aan het keerpunt is er een verplichte rust van 60 minuten,
waarna de teams in
de volgorde als waar zij aangekomen zijn
herstarten voor dezelfde weg terug.
De Noor Roger Leegaard laat blijken dat
zijn honden in goede vorm zijn want hij wint wederom deze etappe, met als tweede
en derde Dee Jonrow en Tim White.
Donderdag:
Na deze zware begindagen krijgen de honden een dag rust. Niet echter de musher
en zijn helpers. Vandaag is de transfer naar Maloja in de Zwitserse Engadin, zo´n
6 uur rijden.
Vrijdag
4e etappe van Maloja naar Lavin 72 km.
Vandaag een ideale etappe. Het grootste
gedeelte vlak. De honden genieten duidelijk van de vlakke stukken. Zij lopen een
mooi strak ritme en de snelheden liggen dan ook hoog. Maar het venijn zit in de
staart, de laatste 12 kilometer klimmen met als klap op de vuurpijl dwars door
Sankt Moritz. Veel publiek, met bontjassen die voor de honden toch een speciale
geur afgeven, waar zij eigenlijk wel even in zouden willen bijten, en files met
arrensleden. Hier wordt het uiterste gevergd van hun discipline, maar iedereen
komt er goed door.
Roger Leegaard houdt zijn vorm vast en
wordt eerste voor de Alaskaanse dames Dee Jonrowe en Roxy Whrigt-Champain.
Zaterdag
5e etappe van Sesto naar Sillian 100 km.
Dit is zonder meer de zwaarste etappe van
de Alpirod. De langste, veel klimmen, lange stukken geprepareerd door een
sneeuwscooter, dus smal en zacht. Dit is voor de honden een gevaarlijke trail.
Zij kunnen door het doorzakken in de sneeuw blessures oplopen en worden ook
snel vermoeid. De mushers doen het dan ook rustig aan en lopen op safe. Omdat de
start ´s morgens om tien uur is denken velen dat zij voor het donker binnen
zijn en denken niet aan hun hoofdlampen, echter de langzame trail en de vroeg
invallende duisternis zorgen voor problemen en veel mushers moeten hun weg
zoeken door een diep zwarte nacht. Gelukkig zijn de leidhonden zeker van hun
zaak en lopen de trail op de geur. De laatste 15 kilometer van de trail zijn
geneutraliseerd vanwege het gevaar wat zich hier kan voordoen (hele stukken over
asfalt en verijsde wegen tussen het verkeer door).
De gemiddelde snelheid in de Alpirod tot
nu toe lag rond de 25 km. per uur, maar zelfs de winnaar van deze etappe Roger
Leegaard komt niet boven de 18 km. per uur uit. Tweede Tim White en derde Dee
Jonrowe.
Zondag
6e etappe een rondje Sillian 60 km.
De vermoeidheid begint mee te spreken bij
de teams, de meeste deelnemers zetten minder honden in het team om zo wat
reserve honden te hebben voor de volgende etappes. Het rondje Sillian is niet te
moeilijk, overwegend vlak met één klim van 1130 meter naar 1800 meter. Als de
honden in één stuk naar boven gaan gebeurt dit meestal in een vast ritme. Door
dit ritme raken de honden minder snel vermoeid dan wanneer zij heuvel op
heuvel af gaan. De musher krijgt het hier wel voor zijn kiezen, hij moet
constant lopen, duwen en steppen. Roger Leegaard blijft zijn vorm behouden met
een eerste plaats, Dee Jonrowe tweede en Jaques Philip een derde plaats.
Maandag
7e etappe A van Villabassa naar Anterselva 55 km.
Deze etappe bestaat uit drie delen. Het
eerste etappe start om 15.00 uur en eindigt in een bivak. Het is rond het
vriespunt en het sneeuwt licht. De honden vinden het prima, in het bivak rollen
ze zich op, neus onder de staart en ze laten zich ondersneeuwen.
Dinsdag
7e etappe B van Anterselva naar Dobbiaco 60 km.
Start vanuit het bivak om 8.00 uur.
Dezelfde weg terug naar Dobbiaco.
Dinsdag
7e etappe C van Dobbiaco naar Cortina d´Ampezzo 40 km.
Na aankomst in Dobbiaco hebben de teams
verplicht één uur rust, waarna hergestart wordt naar de finish in Cortina. Dit
herstarten is voor de honden een onbegrijpelijke zaak want meestal krijgen ze na
een wedstrijd of een training hun portie voedsel en rust. Zeer triestig was dat
een van de mushers 40 km. voor de finishlijn de wedstrijd moest staken omdat
zijn honden niet meer wilden starten. Winnaar van deze zware etappe is wederom
Roger Leegaard, gevolgd door Dee Jonrowe en Tim White.
Deze Alpirod samenvattend kan men wel
zeggen dat dit één van de zwaarste afleveringen is geweest. Doordat er overal
voldoende sneeuw lag zijn er geen etappes uitgevallen en ook het beoogde
aantal kilometers ( 700) zijn volledig gelopen. Opvallend is dat de Noor Roger
Leegaard de Amerikaanse hegemonie van de vorige afleveringen wist te doorbreken
en zes van de zeven etappes wist te winnen en de Amerikanen die toch de beste
trainingsomstandigheden hebben liet stoeien om de tweede en derde plaats. De
organisatie was perfect. De enige opmerking die gemaakt mag worden is dat men
niet de aandacht bij de wedstrijd kon houden tot de laatste deelnemer de
finishlijn was gepasseerd. Tot de dertigste deelnemer was alles nog leuk, maar
daarna moest vanwege de tijd alvast wat opgeruimd worden, de controleposten
werden het zat, kortom de beste waren binnen en de rest hing er wat bij. Als men
een wedstrijd uitschrijft en men neemt 54 teams aan, dan zal ook voor 54 teams
aandacht moeten zijn. Is dit door tijdgebrek niet mogelijk, dan zal men minder
teams aan de wedstrijd moeten laten deelnemen.
De wedstrijd werd beheerst door de
snellere Alaskan Husky´s, (op snelheid gefokte kruisingen) maar de raszuivere
Siberians, die toch het gezicht van een sledehondenwedstrijd blijven hadden
onderling een aardige competitie.
1e
plaats Roger Leegaard Noorwegen
29 uur 31 min 11 sec.
2e
plaats Dee Jonrowe Alaska
30 uur 30 min
23 sec.
3e
plaats Tim White Minnesota
30 uur 33 min 10 sec
20e plaats Hans Bos Nederland
36 uur 51 min 13 sec
26e plaats Wim van Dijk Nederland
38 uur 06 min 24 sec
41e plaats Hennie Heskes Nederland
47 uur 25 min 38 sec
10 teams hebben de race niet beëindigd.